خیلی از مردم وقتی می‌بینند کف حیاط ‌‌شان ورم کرده و گلدان‌ها کج شده‌اند، اول فکر می‌کنند تقصیر کاشی‌ها یا سنگ‌ها است. بعد فکر می‌کنند شاید استادکار درست کار نکرده. اما همانطور که گفتیم، قاتل اصلی اغلب همان خاک رس زیر کفپوش است. حالا چطور می‌توان فهمید که مشکل از خاک است یا از جای دیگر؟ چند راه ساده وجود دارد.

اول؛ گودال آزمایشی

یک جای خلوت از حیاط را انتخاب کنید. یک چاله نه چندان عمیق به اندازه سی در سی سانتی‌متر بکنید تا به لایه زیرین کفپوش برسید. از آن عمق یک مشت خاک بردارید. مقداری آب به آن اضافه کنید و با دست ورز بدهید. اگر خاک مثل خمیر نمناک چسبناک شد و به دست چسبید، یعنی رس دارد. اگر مثل ماسه شل و روان ماند و آب از آن چکید، یعنی رس ندارد. همچنین اگر خاک خشک شده بعد از چند ساعت ترک خورد، نشانه دیگر رس بودن است.

دوم؛ وقت ورم کردن را تماشا کنید

دقت کنید که ورم کردن کف حیاط دقیقاً چه زمانی اتفاق می‌افتد. اگر درست چند ساعت بعد از باران سنگین یا آبیاری زیاد، کف شروع می‌کند به بالا آمدن، علامت این است که خاک رس زیر آن به سرعت آب را جذب کرده و باد کرده است. اگر مشکل از جای دیگری بود، مثلاً لوله شکسته، ورم کردن تدریجی‌تر و آهسته‌تر اتفاق می‌افتاد.

سوم؛ برگشت مشکل بعد از تعمیر

اگر قبلاً یک بار کف حیاط را کنده‌اید و دوباره چیده‌اید، ولی بعد از مدتی دوباره همان اتفاق افتاده، تقریباً مطمئن باشید مشکل از خاک زیر کار است. اگر مشکل از کاشی یا چسب بود، با یک بار دوباره کاری درست می‌شد. اما اگر خاک رس باد کند، هر چند بار هم کف را عوض کنید، باز هم بعد از باران بعدی ورم می‌کند.

چهارم؛ شکل ترک خوردگی کاشی‌ها

وقتی خاک رس زیر کفپوش باد می‌کند، فشار را یکنواخت به تمام کاشی‌ها نمی‌آورد. معمولاً وسط کاشی‌ها ترک می‌خورد یا لبه‌هایشان خرد می‌شود. اگر ترک‌ها بیشتر شبیه خم شدن و بالا آمدن باشد تا شکستن ناگهانی، باز هم نشانه فشار آرام و تدریجی خاک رس است.

پنجم؛ بوی خاک یا رنگ آن

خاک رس معمولاً رنگ مایل به قرمز، قهوه‌ای یا زرد دارد و وقتی خیس می‌شود بوی خاصی شبیه خاک نمناک و کهنه می‌دهد. خاک ماسه‌ای رنگ روشنتری دارد و بوی خاصی ندارد. اگر هنگام کندن کف، چنین خاکی دیدید، دیگر شکی نمانده است.

حواستان باشد؛ تقصیر همیشه گردن خاک نیست

گاهی ورم کردن کف ربطی به خاک رس ندارد. ممکن است لوله آب زیر حیاط ترکیده و مدام به زیر کفپوش آب می‌دهد، سطح ایستابی زمین بالا آمده باشد یا زه‌کشی گرفته باشد و آب زیر کف جمع شده باشد. راه تشخیص این است که ببینید ورم کردن فقط بعد از باران اتفاق می‌افتد یا همیشه و بدون باران هم کف در حال بالا آمدن است. اگر همیشه است، دنبال لوله شکسته یا زه‌کشی معیوب بگردید. اگر فقط بعد از باران است، قاتل همان خاک رس است.